• Facebook
  • Twitter
  • İnstagram
  • Youtube
  • Google Plus
Bartagame; Bir Çöl Kertenkelesi

Kertenkele beslemek son yıllarda özellikle Avrupa?da revaç bulmaktadır. İnsanlar soğukkanlı canlıları evlerine taşımakta onlar için ortam hazırlamaya çalışmaktadır. Ancak bu canlıları beslemek hiç de kolay değildir. Çünkü genelde tropik iklim isteyen bu canlılar belli oranda sıcaklık, nem ve özel gıdalara gereksinim duyarlar. Bukalemun gibi canlılar herzaman canlı ve hareket halindeki böcekler ile beslenirken ele alma gibi durumlardan nefret ederler. Madagaskar Geçkosu özel nemli ortamlara ihtiyaç duyar. Kurbağa ise sisli, çamurlu ortam ister ve küçük meyve sinekleri ile beslenir. Yani her birinin diğerinden zor istekleri vardır. Bu güne kadar beslediğim sürüngen cinsleri içinde en kolay beslenen, ortamı en rahat hazırlanabilen ve ele alınıp evcilleşerek ev halkı içinde en iyi yer edinebilen canlının bartagame olduğunu gördüm.

Avusturalya Çöl Kertenkelesi olarak da bilinen Bartagameler vücutları kabuklu, kafasının yanları yumuşak dikenli, etli sert bir kuyruğa sahip canlı bakışları olan sevimli canlılardır. Küçük iken son derece hareketli olup büyüdükçe hantallaşırlar.

Ortamı:

barta_1Adı üzerinde çöl iklimini sever bu canlılar. Onlar için hazırlayacağınız teraryumda, yerde olması gereken en önemli şey kumdur. Ortama çöl havası verecek sahte kaktüsler de konulabilir ama bu kertenkelenin üzerine tırmanacağı, yada dibine sokulacağı kayalar da koymalısınız. Bir kab içerisinde içeriye yerleştireceğiniz su ihtiyaçlarını görecektir. Ancak en önemli şey ısıdır. Teraryumlarının içine UV lambaların çöl iklimine göre üretilenlerinden koymanız gerekmektedir. Bartagameler sıcaktan çok hoşlanırlar. Gün içinde kendilerini sıcağın geldiği yere yaklaştırır, bazen iki ayakları üzerinde dikilir sırtlarını sıcağa verip karınlarının yanlarını genişleterek ısıdan daha çok istifade etmeye çalışırlar. Teraryum içini tabi kütükler ve çakıllarla da süsleyebilirsiniz. Bartagameler için özellikle kış dönemlerinde altlarına sermek üzere elektrik ile ısınan zeminler satılmaktadır. Bu alttan ısıtma sistememi, üzerine serili kumu ısıtacak, Bartagame?de onun üzerine yatmaktan büyük keyif alacaktır. Avrupa?da bulunduğum dönemde satın aldığım Bukalemun yada Bartagame gibi canlıları hangi ülkeye götüreceğim sorulduğunda Türkiye dediğimde hemen her satıcı, kertenkele cinsleri için mükemmel bir ülke demişlerdir. Sebebini sorduğum zamanda Türkiye?nin çok güneşli bir ülke olduğunu ve burada kertenkele beslemenin çok rahat olduğunu ifade etmektedirler. Gerçekten de kontrollü olunduğu taktirde ülkemizin bol güneşinden istifade edilmelidir. Teraryumlar genelde cam ile çevrilidir. Güneşin ışınlarından bazıları bu camlarda süzülür. Ben genelde Bartagamelerimi güneşli günlerde Pimapen sineklikten yapılma kulübelerine yani bahçeye çıkarırım. Onlar, üzerlerine gelen güneşten pek keyif alır ve hemen yanlarını kabartarak istifade durumuna geçerler.

Özellikleri:

barta_2Bartagameler Bearded Dragon adı ile de anılırlar. Erkekleri kuyruğu ile birlikte 60 cm. boya ulaşabilirken dişileri 30 cm. ye kadar uzayabilmektedirler. Ortalama 15 sene kadar yaşarlar. Bartagameleri küçük yaşta almak önemlidir. Böylece sahibine daha iyi alışır. Özellikle erkekleri kocaman bir başa sahip olurlar. Son derece sakin canlılardır. Üzerinize bir nazarboncuğu gibi kondurup dolaşabileceğiniz gibi dizinize yatırıp onunla birlikte film izleyebilirsiniz.

Beslenmesi:

Bartagameler, beslenmesi en kolay ev canlılarındandır. Hem etcil hemde otcul olarak beslenirler. Canlı bir çekirge yada kabuklu böceği keyifle yiyebilecekleri gibi un kurdu ve solucanları da severler. Onlara meyve doğrayıp verebileceğiniz gibi ıspanak, roka, tere, semizotu, marul da verebilirsiniz. Petshoplarda satılan kraker tarzı yiyecekleri de vardır ama bence onu besleyeceğiniz yiyeceklerin çoğu zaten elinizin altındadır. Ben yazları bartagamelerime canlı böcek yedirirken (çünkü ortalıkta çok bulunuyor) kışları daha çok sebze ağırlıklı besliyorum. Son derece uysal olan bu canlılar ortamlarına konan bir yiyecek için hiç de o kadar ağır başlı değillerdir. Hiç unutmam, Almanya?dan Madagaskar Geçko?su getirmiştim.Çiğ yeşil üzerine kırmızı benekli bu harikulade kertenkele bir duvar geçkosudur. El ve ayaklarının parmakları vantuzludur. Düz duvarda camda bile yürüyebilir. İşte onu tuttum bartagamelerin ortamına saldım. O zamanlar daha bizim bartagameler küçüktü. Sen misin salan. Geçko hızlı ve aktif bir canlıdır. Tabiattaki bir kertenkele gibi akıp gider. Teraryumda hızlı bir hareketle geçko tırmanmaya başlayınca erkek bartagame ani bir hareketle nasıl oldu ise geçkonun kuyruğunu yakaladı. O da birçok kertenkelenin yaptığı gibi kuyruğunu atarak kaçtı.Bartagame de afiyetle bu kuyruğu yedi.Baktım kaldım. Hemen geçkoyu yakaladım ve ayrı bir yere koydum.

barta_3Birde internette izlediğim bir manzara kanımı dondurdu. İri bir bartagamenin yanına bir fare bırakıyorlar. Hemen bulunduğu yerden farenin yanına geliyor ve uzun uzun süzüyor. Sonra bir hamle ile kafasını yakalıyor ve fareyi çırpınmasına aldırmadan bir güzel yutuyor. Tabi bunları okuyunca böyle bir canlı nasıl beslenir diyebilirsiniz. Ancak gerçekten insana karşı son derece uysallar. İki yıldır bartagamelerimin ne bana nede onu sevmeye gelen yüzlerce çocuğa bir hamlesini görmediğim gibi ağzını bile açmamıştır.

Erkek ve dişiyi görünüşlerinden ayırabilirsiniz. Erkek olanı iri kafalıdır. Kuvvetli ve hakim bir karakteri vardır. Dişi çok daha küçüktür. Erkeğin renkleri daha canlı ve gösterişlidir. Dişi daha mattır. Ağızlarında büyük dişleri yoktur. Tüm ağzını dolaşan minik tırtırlı bir yapı mevcuttur. Gayet sert ve keskin olan bu dişlar batmaktan ziyade kesmeye yarar. Gözleri canlı ve korkutucudur. Sanki saldıracakmış gibi bakar ama hiçde öyle değildir.

Eğer bir kertenkeleyi elinize alıp kedi gibi sevmek, mıncıklamak istiyorsanız yapacağınız en iyi şey bir bartagame beslemekten geçiyor.